Taklit Ürün Gördüm, Ne Yapmalıyım? Adım Adım Rehber
Markanızı taşıyan ama sizin üretmediğiniz bir ürünü bir mağazada, pazar yerinde ya da internette gördünüz. İlk tepki genellikle öfkedir; ancak sonucu belirleyen, ilk günlerde atılan doğru adımlardır. Bu rehberde taklit ürün gördüğünüzde neleri, hangi sırayla yapmanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz. Taklit ürünle mücadelenin ön şartı markanızın tescilli olmasıdır; henüz tescilli değilse önce ücretsiz marka sorgulama ile durumunuzu öğrenin.
1. Taklit ürünü hemen belgeleyin
Taklit ürün satıcıları ilan veya ürünleri kısa sürede kaldırabilir. Bu nedenle ilk iş, ihlali tarihli ve güvenilir şekilde kayıt altına almaktır:
- Mağaza veya stant fotoğrafları, ürünün ve etiketinin yakın çekimleri,
- İnternet ilanlarının bağlantısı, ekran görüntüsü ve satıcı bilgileri,
- Test amaçlı satın alma yapıldıysa fatura, kargo ve ödeme kayıtları,
- Gerekirse noter veya mahkeme aracılığıyla delil tespiti.
2. Marka tescil kapsamınızı kontrol edin
Koruma, markanızın tescil edildiği mal ve hizmetlerle sınırlıdır. Taklit ürünün sınıfı tescil belgenizde yer alıyor mu, markanız yenilenmiş mi, sahiplik bilgileriniz güncel mi kontrol edin. Belgenizin içeriğini marka tescil belgesi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
3. Taklit ürün internette satılıyorsa platforma bildirin
Büyük e-ticaret platformları ve sosyal medya şirketleri, tescilli marka sahiplerine ihlal bildirim formu sunar. Tescil belgesi ve ihlal kanıtı ile yapılan bildirimler çoğu zaman ilanların kısa sürede kaldırılmasını sağlar. Online satış yapan markalar için hazırladığımız e-ticaret ve online markalar için marka tescili rehberine de göz atabilirsiniz.
4. İhtarname gönderin
Satıcı belliyse, noter aracılığıyla gönderilecek bir ihtarname ile taklit ürün satışının durdurulması, stokların imhası ve zararın giderilmesi istenebilir. İhtarname, karşı tarafın kötü niyetini ispat açısından da önemli bir delildir.
5. Hukuki ve cezai yollara başvurun
İhtar sonuçsuz kalırsa iki yol birlikte veya ayrı ayrı kullanılabilir:
- Hukuk davası: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, ürünlere el konulması, imha ve tazminat talep edilebilir. Acil durumlarda ihtiyati tedbir istenir.
- Ceza şikâyeti: Taklit ürün üretmek, satmak, ithal veya ihraç etmek SMK m. 30 uyarınca suçtur ve şikâyete bağlıdır. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
Bu yolların hukuki ayrıntılarını Mia Hukuk & Danışmanlık’taki Marka Hakkına Tecavüz Davası ve Marka Hakkına Tecavüz Suçu makalelerinde bulabilirsiniz.
6. Taklit ürünü sınırda durdurun: gümrük başvurusu
Taklit ürün yurt dışından geliyorsa, markanızı gümrük kapılarında izletmek için Ticaret Bakanlığı’na başvurabilirsiniz. Şüpheli bir sevkiyat durdurulduğunda size bildirim yapılır ve 10 iş günü içinde mahkemeden ihtiyati tedbir kararı almanız gerekir.
Gümrük sürecinin tüm hukuki ayrıntılarını Gümrükte Taklit Ürünlere El Konulması makalemizde anlattık.
Taklit ürünle karşılaşmamak için önceden yapılabilecekler
- Markanızı satış yaptığınız tüm ürün grupları için tescil ettirin.
- Logonuzu ve ambalajınızı ayrıca koruma altına alın; gerekirse tasarım tescili yaptırın.
- Resmî Marka Bülteni’ni ve pazar yerlerini düzenli takip edin.
- Bayi ve distribütör sözleşmelerinize marka kullanım kuralları ekleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Tescilsiz markamın taklidi için ne yapabilirim?
Tescilsiz işaretlerde marka hakkına tecavüz davası ve SMK m. 30 kapsamında ceza şikâyeti yolu kural olarak kullanılamaz; haksız rekabet hükümlerine dayanılabilir. En güvenli yol, vakit kaybetmeden online marka başvurusu yapmaktır.
Taklit ürünü satın alan tüketici sorumlu olur mu?
Kişisel kullanım için alınan ürünlerde tüketici kural olarak sorumlu tutulmaz. Sorumluluk ticari amaçla üreten, satan, ithal eden veya depolayanlara aittir.
Taklit ürün ilanı kaldırıldı, yine de dava açabilir miyim?
Evet. İlan kaldırılsa bile önceki satışlar nedeniyle tazminat istenebilir. Bu nedenle ilanı kaldırtmadan önce mutlaka delilleri kayıt altına alın.
Mia Hukuk & Danışmanlık’ta konuyla ilgili makale: Gümrükte Taklit Ürünlere El Konulması
