Logo Sorgulama: Şekil Markası Araştırması Nasıl Yapılır?

Marka sorgulama denildiğinde çoğu kişinin aklına isim araması gelir. Oysa birçok marka, isminden çok logosuyla tanınır: bir amblem, bir hayvan figürü, bir harf monogramı ya da özgün bir simge. Logonuz başka bir şekil markasına benziyorsa, isminiz tamamen farklı olsa bile başvurunuz itirazla karşılaşabilir. Bu rehberde logo sorgulamanın, yani şekil markası araştırmasının nasıl yapıldığını ve Viyana sınıflandırmasının bu araştırmadaki rolünü anlatıyoruz.

Logonuzun benzerini kendiniz aramakla uğraşmak istemiyorsanız markanızı ücretsiz sorgulayın; marka bilgilerinizi ve faaliyet alanınızı iletmeniz yeterli, logonuzu sizinle iletişime geçtiğimizde paylaşabilirsiniz.

Şekil Markası Nedir?

Marka yalnızca kelimelerden oluşmak zorunda değildir. Bir şekil, amblem, harf veya rakamların özel tasarımı, renk kombinasyonu ya da bunların kelimeyle birlikte kullanıldığı bileşik işaretler de marka olarak tescil edilebilir. Uygulamada en sık karşılaşılan türler şunlardır:

• Salt şekil markası: Yalnızca bir figür veya simgeden oluşan logolar.
• Kelime + şekil markası: İsmin bir amblemle veya özel bir yazı stiliyle birlikte kullanıldığı logolar.
• Stilize harf / monogram: Bir veya birkaç harfin özgün biçimde tasarlandığı işaretler.

İsim Araması Logo İçin Neden Yeterli Değil?

Sicildeki kelime araması, markanın yazılı unsuruna göre sonuç verir. Ağırlıklı olarak bir figürden oluşan markaların ya hiç kelime unsuru yoktur ya da kelime unsuru sizin isminizle ilgisizdir. Örneğin “Atlas” isimli bir kahve markası için kelime araması temiz çıkabilir; ancak logonuzdaki kahve fincanı içinde dağ silüeti, başka bir kahve markasının tescilli şekil unsuruna çok benziyor olabilir. Bu benzerlik, isimler farklı olsa bile itiraz ve uyuşmazlık nedeni olabilir.

Viyana Sınıflandırması Nedir?

Şekil unsurlarının sistematik olarak aranabilmesi için uluslararası bir sistem kullanılır: Viyana Sınıflandırması. Bu sistemde şekil unsurları; gök cisimleri, insanlar, hayvanlar, bitkiler, geometrik şekiller, harfler gibi ana kategorilere, bunlar da daha ayrıntılı bölüm ve alt kısımlara ayrılır. Her şekil unsuru, nokta ile ayrılmış bir kodla ifade edilir. Marka başvurusundaki şekil unsurlarına bu kodlar atanır ve araştırmada aynı kodu taşıyan markalar bir arada listelenebilir.

Kısacası, Nice sınıflandırması markanın hangi ürün ve hizmetler için kullanılacağını, Viyana sınıflandırması ise logonun neyi tasvir ettiğini gösterir. Logo araştırmasında ikisi birlikte kullanılır.

Adım Adım Logo Sorgulama

1. Logonuzun unsurlarını ayrıştırın

Logonuzda hangi figürler var? Bir aslan başı, yaprak, taç, yıldız, çember içinde harf gibi. Her ana unsuru ayrı ayrı not edin. Göze ilk çarpan, akılda kalan unsur genellikle karşılaştırmada en çok önem taşıyan unsurdur.

2. Unsurların Viyana kodlarını belirleyin

Her unsurun Viyana sınıflandırmasındaki karşılığını bulun. Bir figür birden fazla kategoriye girebilir; örneğin taç takmış bir aslan hem hayvan hem süs eşyası kategorisinde değerlendirilebilir. Bu nedenle tek bir kodla yetinmemek gerekir.

3. Kodlarla ve sınıflarla sicilde arama yapın

Belirlediğiniz şekil kodlarını, faaliyet gösterdiğiniz Nice sınıflarıyla birlikte aratın. Aynı kodu taşıyan çok sayıda kayıt çıkabileceğinden sonuçları sınıfla daraltmak işi kolaylaştırır. Hangi sınıfta başvuru yapacağınızdan emin değilseniz önce sınıf seçimi rehberimize bakabilirsiniz.

4. Sonuçları görsel olarak tek tek inceleyin

Şekil araştırması otomatik bir “benzer / benzemez” sonucu vermez. Listelenen logolar tek tek incelenir; kompozisyon, figürün duruşu, çizim tarzı ve genel izlenim karşılaştırılır. Aynı kodu taşıyan iki logo birbirine hiç benzemeyebileceği gibi, farklı kodlu iki işaret de genel görünüm olarak karıştırılabilir.

5. Kelime unsurunu ayrıca sorgulayın

Logonuzda bir isim de varsa, şekil araştırmasına ek olarak kelime araması da yapın. Bunun için TÜRKPATENT marka sorgulama rehberimizdeki adımları izleyebilirsiniz.

Yurt Dışı İçin Görsel Arama Araçları

Logonuzu yurt dışında da kullanmayı düşünüyorsanız, WIPO’nun Global Brand Database’i ve Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi’nin (EUIPO) arama araçları gibi uluslararası veri tabanlarında görsel yükleyerek benzer şekil markası araması yapılabilir. Bu araçlar ön fikir vermek için yararlıdır; ancak sonuçlar mutlaka uzman gözüyle değerlendirilmelidir.

Logolar Arasındaki Benzerlik Nasıl Değerlendirilir?

Logolar karşılaştırılırken unsurlar tek tek değil, tüketicide bıraktıkları genel izlenim üzerinden değerlendirilir. Kelime ve şekilden oluşan bileşik markalarda tüketici markayı çoğunlukla adıyla hatırladığı için kelime unsuru öne çıkabilir; ancak şekil unsuru baskın ve özgünse tek başına da benzerlik sonucunu doğurabilir. Sektörde çok yaygın kullanılan figürler (örneğin dişçiler için diş, kahveciler için fincan) ise zayıf unsur kabul edilir ve tek başına güçlü koruma sağlamaz.

Karıştırılma ihtimali, görsel-işitsel-kavramsal benzerlik ve ölçütler arasındaki ilişki hakkında ayrıntılı hukuki değerlendirme için Mia Hukuk & Danışmanlık’ın Marka Benzerliği Nasıl Değerlendirilir? makalesini inceleyebilirsiniz.

Logonuzu Korumak İçin Pratik Öneriler

• Logoyu tasarlatırken sektörünüzde yaygın kullanılan figürlerden kaçının; özgün bir unsur hem tescili kolaylaştırır hem korumanızı güçlendirir.
• Tasarımcıyla yaptığınız anlaşmada logonun tüm haklarının size devredildiğini yazılı olarak düzenleyin.
• İsmi ve logoyu birlikte ya da ayrı ayrı tescil ettirmeyi değerlendirin; ileride logoyu yenilediğinizde isim korumanız devam eder.
• Araştırma sonucu olumluysa başvuruyu geciktirmeyin; marka hukukunda kural olarak önce başvuran öncelik kazanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Logomu renkli mi siyah-beyaz mı tescil ettirmeliyim?

Renk, markanın ayırt edici bir parçasıysa renkli başvuru yapılabilir. Logoyu farklı renklerde kullanmayı planlıyorsanız siyah-beyaz başvuru daha esnek bir koruma sağlayabilir. Seçim, logonun kullanım şekline göre yapılmalıdır.

İsmim farklıysa benzer logo sorun olur mu?

Olabilir. Şekil unsuru baskın ve özgünse, isimler farklı olsa bile genel izlenim benzer bulunabilir. Bu nedenle logo araştırması isim araştırmasından ayrı yapılmalıdır.

Logomu tasarım olarak da koruyabilir miyim?

Logo esas olarak marka tescili ile korunur. Bunun yanında özgün bir çizim, şartları varsa eser olarak da korunabilir. Ürünün dış görünümünü korumak istiyorsanız tasarım tescili ayrı bir seçenektir.

Logo araştırmasını sizin yapmanız mümkün mü?

Evet. Ücretsiz marka sorgulama sayfamızdan marka bilgilerinizi ve faaliyet alanınızı iletmeniz, logonuzu da sizinle iletişime geçtiğimizde paylaşmanız yeterli; şekil ve kelime unsurları yönünden ön değerlendirmemizi size bildiriyoruz. Sonuç olumluysa marka başvurusu sayfamızdan hemen başvuru yapabilirsiniz.

Mia Hukuk & Danışmanlık’ta konuyla ilgili makale: Marka Benzerliği Nasıl Değerlendirilir?